Aracruz Cellulose SA, gesitueerd in Brazilië, is een producent van gebleekte pulp. Het bedrijf is leider in de productie van pulp en staat in voor 27% van het wereldwijde aanbod van eucalyptus pulp. De pulp van Aracruz komt van de eucalyptusboom, die ideal is om snel winsten te maken, doordat de boom snel groeit en reeds na zeven jaar klaar is om geoogst te worden. Een groot aandeel van de verkoop van Aracruz gebeurt in Europa, in 2004 was dit aandeel gelijk aan 40%. . Aracruz gaat prat op haar positie in de wereldwijde pulp markt en beweert ook een van de meest duurzame ondernemingen te zijn op milieu- en sociaal gebied. Wat het bedrijf niet vermeldt is dat het illegaal haar werkzaamheden uitoefent op traditioneel land van de Tupiniquim en Guaraní inheemse volkeren van de Braziliaanse staat Espírito Santo, en dit sedert 1967. Aracruz erkent dat er momenteel een conflict is met de inheemse volkeren van Espirito Santo, maar stelt dat in de periode waarin ze haar werkzaamheden aanvatte, dit land niet bewoond was. Aracruz stelt zich op tegen de gemeenschappen die proberen hun land terug te winnen, door te beweren dat ze geen echte inheemse volkeren zijn, omdat ze ”hun tradities en gewoontes zouden verloren hebben. ”. Aracruz wil haar imago blijven hooghouden en beweert een rol te spelen in de verbeterde levenskwaliteit. Ze zou ook zo vrijgevig zijn dat ze een stuk land hebben gegeven dat dan kon toegevoegd worden aan de 4.491 ha van het Indiaans reservaat in 1983. Het bedrijf laat wel na te zeggen hoe het betrokken was in geweld tegen inheemse volkeren, door hen te dwingen het land te verlaten, door racistische anti-inheemse campagnes, door haar activiteiten uit te voeren heel dichtbij het beperkte grondgebied van het inheems reservaat, waardoor het land en het water vervuild werden door pesticiden en dat het door de vernietiging van de biodiversiteit van het Braziliaanse regenwoud bijdroeg tot het beperken van de toegang tot voedsel van de inheemse mensen. Het bedrijf verzwijgt ook dat het inheemse dorpen in brand stak en zelfs dat het inheemse activisten heeft omgebracht. De Tupiniquim en Guaraní volkeren worden ondersteund door de FUNAI organisatie (een overheidsinstelling opgericht om de belangen van de indianen te behartigen), die reeds drie keer in de laatste dertig jaar had gevraagd om het Espírito Santo Indiaans reservaat uit te breiden. De Braziliaanse inheemse volkeren hebben een lange strijd achter de rug als in september 2007 de acte ondertekend wordt dat deze landen toebehoren aan de inheemse gemeenschappen.

Schendingen, meer in detail:

Aracruz neemt inheems land in (1967):
De eerste pulp molen wordt gebouwd in het Tupiniquim dorp Macacos, en mensen van dit dorp worden samen met nog 30 andere verdreven van het land.

Aracruz vernietigt 50.000 hectares van het Mata Atlântica regenwoud door met tractoren met kettingen ertussen door het woud te rijden, waardoor alle vegetatie en dieren verbrijzeld worden

Aracruz vervangt het uitgebreide ecologisch diverse regenwoud door monoculturen van eucalyptus plantages. Vandaag is 60% van de 375.000 hectares land dat Aracruz Cellulose S.A. bezit, beplant met eucalyptus.

Milieudegradatie:
Eucalyptus plantages vervangen natuurlijke bossen en vernietigen alle biodiversiteit. Het onderhoud van de eucalyptus en de productie van pulp vereisen samen dat Aracruz 248,000 m³ water per dag gebruikt en 2.000.000 ton per jaar, dit is genoeg om een hele stad van 2,5 miljoen mensen van water te voorzien. Ze betalen niet voor het gebruik van het water en er was in het gebied een ernstig watertekort. Om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte aan water heeft Aracruz een bestaand kanaal geopend om water van de Doce rivier af te leiden naar het industrieel park van Aracruz. Op de website van Aracruz wordt gesteld dat het project bedoeld is als een verbetering voor de gemeenschap, op zo’n wijze dat het in regenvolle periodes helpt de regio te draineren van een overmaat aan water en dat het in droge periodes water van de Rio Doce opneemt en verdeelt doorheen het gebied wat gedraineerd wordt, zodat de watervoorraad gestabiliseerd wordt. . Documenten die uitgewisseld werden tussen Aracruz and SEAMA (Espirito Santo State Environment and Water Resource Institute) stellen echter dat het water bedoeld is voor gebruik in het industrieel park van Aracruz en dat enkel in noodsituaties een provisie kan gemaakt worden van het hoofdkantoor van Aracruz voor de bevoorrading van de bewoners van het gebied . Het openen van het kanaal gebeurde zonder een voorafgaand milieuonderzoek, zodat de vernietiging die veroorzaakt wordt niet geregistreerd wordt. Volgens de inheemse volkeren in dat gebied, zijn stromen die vroeger voldoende water bevatten om in de behoeften van de gemeenschappen te voorzien, nu uitgedroogd doordat Aracruz zoveel verbruikt en doordat de waterwegen afgeleid werden van hun natuurlijke loop.

De kleine hoeveelheid water die nog ter beschikking is van de inheemse gemeenschappen is nu vervuild door het intensieve gebruik van pesticiden en herbiciden door Aracruz. De chemicaliën die op de eucalyptusplantages gesprayd worden, worden door de regen weggewassen en komen terecht in de stromen, rivieren, en de waterwegen die door de inheemse gemeenschappen gebruikt worden. De visvangst kan niet langer als veilig beschouwd worden, en de water fauna, die een bron van voedsel is, is nu dood. De chemicalien die gebruikt worden door Aracruz zijn Mirax, amarelão, Scalth en Randap, en een product dat de eucalyptus doodt nadat die de derde keer gekapt is. Pesticides brengen schade teweeg aan milieu en gezondheid, en gemeenschappen die het besmette water gebruiken en de materialen hanteren in de velden van Aracruz kunnen last krijgen van hoofdpijn, duizeligheid en flauwvallen, blindheid, braken, miskramen, ademhalingsproblemen, kanker en zelfs de dood.

De ontbossing door Aracruz van het Atlantische woud in de staat Espírito Santo veroorzaakt schade aan het milieu en de inheemse volkeren. Fauna en plantensoorten die specifiek in het gebied aanwezig waren dat door Aracruz ingenomen werd voor de eucalyptusplantages, zijn nu uitgestorven, en het vernietigen van het regenwoud brengt verdere onevenwichten teweeg in het ecosystem. Dieren hebben geen habitat meer om te leven en verschillende plantsoorten werden vervangen door monocultuur. Voor inheemse volkeren die afhangen van de dieren en planten van het woud voor hun overleving, is er zo’n sterke beperking in de natuurlijke bronnen voor voedsel en handwerk, dat ondervoeding nu een ernstig probleem is in de inheemse gemeenschappen.

Geweld tegen inheemse gemeenschappen:
Aracruz schendde de rechten van de Guaraní and Tupiniquim volkeren wanneer ze hen dwongen om hun land te verlaten in de jaren 1960, en daarnaast is er nog uitvoeriger direct geweld tegen inheemse gemeenschappen. De gebieden die traditioneel door inheemse volkeren bewoond werden en de natuurlijke bronnen die ze gebruiken zoals bodem, meren, rivieren, moeten beschermd worden en voor altijd in het bezit blijven van de inheemse gemeenschappen, zoals vastgesteld door de Federale Braziliaanse Grondwet. Gedurende de militaire dictatuur van Brazilië begon Aracruz in 1960 inheemse gebieden te bezetten, vooral deze die bewoond warden door de Tupiniquim en Guaraní. Aracruz beweert dat ze alle gebieden waarin ze werkzaam zijn op legale manier kochten van individuele landeigenaars. In de realiteit echter heeft Aracruz invloedrijke individuen in deze gebieden gebruikt om inheemse volkeren eruit te verwijderen, en dit met dreigingen en omkoperij met kleine geldbedragen, om daarna het gebied over te dragen naar Aracruz.

Op deze wijze kon Aracruz inheemse families verdrijven van hun traditionele gronden op een indirecte manier. Inheemse gemeenschappen konden gemakkelijk op deze wijze benadeeld worden daar ze onvoldoende informatie hadden over het system van landeigendom en omdat ze vaak hun rechten niet kenden.

FUNAI herkende in 1993 het recht van inheemse volkeren op 13.579 ha land, en gedurende lange tijd werd niets ondernomen om de demarcatie in orde te brengen.

In mei 2005 hebben Tupinikim en Guarani inheemse groepen in Espirito Santo zelf in het gebied van Aracruz 11.009 ha gedemarceerd, daar deze door FUNAI aangewezen waren al hun grondgebied. Dit proces van opnieuw in bezit nemen gebeurde via het omhakken van eucalyptusbomen, het bouwen van kleine huizen en een traditioneel ontmoetingshuis, en het planten van inheemse gewassen en bomen. Op 20 januari 2006 viel de politie, gesteund door Aracruz, het gebied binnen om de inheemse gemeenschappen te verjagen. Bij de operatie waren drie afgevaardigden en 120 federale politiemannen van het Commando voor Tactische Operaties betrokken. De politie was gewapend met traangas en geweren en ze bestookten de indianen met rubberen kogels. Helicopters werden gebruikt om vluchtende indianen te doen stoppen.. Zo’n 13 indianen waren ernstig gewond. De politie arresteerde op gewelddadige wijze 2 leiders, waarbij ze de arm van één van hen braken. De dorpen werden verwoest en sommige werden in brand gestoken. De machines die gebruikt werden om de dorpen te verwoesten waren eigendom van Aracruz, en de twee gearresteerde leiders werden in een huis vastgehouden dat behoorde tot Aracruz. Dus Aracruz was duidelijk betrokken in de gebeurtenissen.

Als resultaat van de pogingen van de Guaraní om hun gronden opnieuw te winnen, lanceerde Aracruz een campagne tegen de inheemse volkeren met aanplakbrden met met boodschappen als: ‘Genoeg van de indianen die de werknemers bedreigen’, “FUNAI verdedigt de indianen. Wie verdedigt de bedrijven? ”, “Aracruz bracht vooruitgang, FUNAI bracht de indianen” De racistische acties tegen de indianen door Aracruz droeg bij tot vooroordelen, in de omgeving, tegen van de indianen. De boodschap die Aracruz verspreidt is dat de indianen de problemen in het gebied brengen. Sommige scholen verbieden nu dat indiaanse kinderen hun lichaam beschilderen, en sommige supermarkten laten geen inheemse mensen binnen in hun winkel.

Aracruz heeft bijgedragen aan de hopeloze levenssituatie van de Guaraní. Onrecht t.o.v. inheemse vokeren is niet beperkt tot de staat Espirito Santo in Brazilië, waar Aracruz werkzaam is, maar is aanwezig in heel het land. Guaraní mensen hebben geen land en weinig voedsel. Slechte voedingstoestand is een ernstige situatie, vooral bij de kinderen. In 2004 stierven minstens 21 Guaraní kinderen door ondervoeding en vele andere warden behandeld in ziekenhuizen voor acute ondervoeding. Door deze toestand begon de staat voedselpakketten uit te delen aan het Guaraní volk. In 2007 echter stopte de staat Mato Grosso do Sul met de voedselhulp, hoewel net daar de toestand het stechtst is voor de Guaraní. De Guaraní hangen af van deze voedselpakketten voor hun overleving, en FUNASA, het Nationaal Inheems Gezondheids Departement, zal enkel in staat zijn om voedsel te verdelen op een tijdelijke basis . Het zo diepe gevoel van hopeloosheid bij de Guaraní leidde ertoe dat ze van alle volkeren op aarde de hoogste zelfmoordpercentages hebben, een zelfmoordpercentage dat gelijk is aan 19 keer dat van Brazilië. . Zonder land en de condities om in zelf hun levensonderhoud te voorzien, is de toekomst voor de Guaraní grimmig en leidt tot een algemeen gevoel van hopeloosheid.

Recent positief nieuws:
Door de volgehouden acties van de Guaraní en Tupiniquim en de wereldwijde steunacties (cyberacties) door vele organisaties en individuen, werd uiteindelijk op 28 augustus 2007 door de nieuwe minister van justitie, Tarso Genro, het decreet ondertekend dat 18070 ha behoren tot de Guaraní en Tupinikim. Hiervan waren er in het verleden slechts 7061 ha . verklaard als toebehorend tot de Guaraní en Tupinikim en nu gebeurde dit dus ook voor de resterende 11009 ha. Dit is een overwinning die gevierd wordt door de Guaraní en Tupinikim. Hoewel de belangrijkste stap is gezet in het proces naar de demarcatie toe zijn er nog enkele verdere stappen te ondernemen, nl de fysieke demarcatie, de homologatie hiervan door de president en het inschrijven in het register van het lokale bureau. Verder zijn er nog belangrijke onderhandelingen te voeren ivm de eis tot compensatie van Aracruz voor de 11009 ha die ze moeten afstaan aan de Guaraní en Tupinikim, iets waarmee zorgvuldig zal moeten omgegaan worden als we willen vermijden dat Aracruz en andere machtige lobbygroepen de verdere afhandeling niet zullen tegenwerken.