Aan: De Standaard-OPINIE

        De Standaard-correspondente Judit Neurink

Beste Judit Neurink,

Allereerst bedankt om aan het probleem van Irak blijvend aandacht te willen geven door uw artikel “Irak zwijgt kankers dood” in De Standaard van 16 juli 2012.[1]

Vanuit de Friends of the Earth werkgroep Verarmd Uranium willen we echter reageren op uw artikel.

We willen niet ontkennen dat een gebrek aan onderzoek en dus aan voldoende significante gegevens ertoe heeft geleid dat het moeilijk is om zwart op wit een verband aan te tonen tussen enerzijds het gebruik van verarmd uranium tijdens de Golfoorlog (1991) en anderzijds de ongewone toename van het aantal aangeboren afwijkingen en (nieuwe) kankers bij kinderen. Dit is precies wat het Amerikaanse Institute of Medicine in 2008 heeft geconcludeerd uit het uitgebreid literatuuronderzoek Gulf War and Health. Deze studie stelt met nadruk in zijn conclusies dat een gebrek aan verricht onderzoek en een gebrek aan wetenschappeljike data geen bewijs is voor “geen link”. Enkel verder doorgedreven onderzoek had kunnen aantonen of er wel dan niet een verband was.[2] Stellingnamen van militaire woordvoerders als zou “verarmd uranium geen rol hebben gespeeld in de gemelde ziekteaandoeningen” zijn voorbarig en onzinnig omdat deze standpunten gebaseerd zijn op beperkt onderzoek (bvb onderzoek naar kleine groepen zieke oorlogsveteranen), of soms zelfs op politiek ingegeven militair onderzoek dat vooraf reeds uitgaat van de vooropgezette stelling dat uraniumwapens kost wat kost in het arsenaal moeten blijven.

Daar tegenover staat dat er wel enkele onderzoeken werden opgestart om de gevolgen van verarmd uranium in Basra aan te tonen. Hiervoor verwijzen wij graag naar de website van de International Coalition to Ban Uranium Weapons: http://www.bandepleteduranium.org/en/projects

In uw artikel lezen we: “De kwestie [van kankers en misvormde baby's] was omstreden, omdat wetenschappelijk niet is aangetoond dat het verarmd uranium nog radioactief genoeg is om dit soort gezondheidsklachten te veroorzaken.” In de wetenschappelijke literatuur is wel voldoende bewijsmateriaal te vinden voor een potentieel verband tussen interne blootstelling aan verarmd uranium en het ontstaan van kankers en aangeboren afwijkingen. Hieronder een overzicht van enkele van de aangetoonde bevindingen.

• Verarmd uranium blijft heel lang radioactief (halfwaardetijd van U-238: 4,5 miljard jaar).

• Elke vorm van uranium is radioactief en chemisch toxisch. De Merck Index vermeldt: “Uranium en zijn zouten zijn heel toxisch. Uraniumbesmetting kan de dood veroorzaken, evenals huidontsteking, nierschade en acute necrotische letsels aan de slagaders. Er bestaat een stralingsgevaar wanneer heel kleine uraniumdeeltjes (van ongeveer 1 miljoenste van een meter in diameter) worden ingeademd. Niet-oplosbare deeltjes die in de longen achterblijven, kunnen een langdurig risico inhouden op het ontstaan van kanker.” [3]

• Bij de inslag van een verarmd-uraniumkogel valt dit verarmd uranium uiteen in voor het oog onzichtbare uraniumoxidedeeltjes die op de grond terecht komen en terug kunnen opstuiven (vooral in het dorre en winderige klimaat van Irak), en dus kunnen worden ingeademd en verder verspreid.

• Alfa-straling van een ingeademd deeltje blijft constant lichaamscellen beschadigen aan een energie van 4,1 miljoen electron Volt. [4] Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (WHO-IARC) heeft de alfa-straling van in het lichaam opgenomen radioactieve materialen geklasseerd als een bewezen kankerverwekker (Groep 1) bij mensen. [5]

• Een NAVO-handleiding uit 1992 wijst erop dat verarmd uranium niet enkel nierschade en longkanker [6] kan veroorzaken, maar “in de vorm van stofdeeltjes ter grootte van enkele grammen per vierkante meter, een effect kan hebben op planten en grazend vee. De stofdeeltjes kunnen daardoor worden opgenomen door de mens wanneer ze in de voedselketen worden opgenomen.” [7]

• Een twintigtal laboratoriumstudies van het US Armed Forces Radiobiology Research Institute heeft vanaf midden jaren negentig voortdurend aangetoond dat chronische blootstelling van knaagdieren en menselijke lichaamscellen aan verarmd uranium, leidt tot leukemie, tumoren en neurologische en genetische ziekten. [8] Verarmd uranium is een mutageen, een genotoxische stof die het DNA (erfelijk materiaal) beschadigt.

Verder onderzoek is nodig naar de gezondheidsgevolgen voor de tienduizenden Iraakse burgers (en hun nakomelingen) waarvan wordt aangenomen dat ze werden blootgesteld aan verarmd uranium. Verder onderzoek is ook nodig naar verarmd uranium als een mogelijke hormoonverstoorder, en naar de mogelijke additieve (+) en synergistische (x) effecten van de gecombineerde radioactieve en chemische giftigheid.[4]

De laboratoriumonderzoeken naar de effecten van het zware metaal “verarmd uranium” geven ons alle reden om aan te nemen dat het ongecontroleerde gebruik van dit nucleair afvalproduct wel degelijk een potentieel gevaar voor de gezondheid van mens en dier inhoudt. België heeft vanuit het voorzorgsprincipe elk militair gebruik van verarmd uranium verboden bij wet.[9]

Graag sturen wij u ter aanvulling een overzicht van recente wetenschappelijke studies, zie [10]

Met vriendelijke groeten,

Willem Van den Panhuysen, Ria Verjauw,

namens de Friends of the Earth werkgroep Verarmd Uranium - www.motherearth.org/du en de International Coalition to Ban Uranium Weapons – www.bandepleteduranium.org

Bronnen

1 Neurink, Judit Irak zwijgt kankers dood. Meer ziektegevallen in Irak sinds Amerikaans leger er granaten met verarmd uranium gebruikte (16 juli 2012) De Standaard; http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20120715_00223782

2 The National Academies Press Gulf War and Health: Updated Literature Review of Depleted Uranium www.nap.edu/catalog.php?record_id=12183

3 Fairhall, L.T. (1969) Industrial Toxicology, Hafner, New York, tweede editie 1969; 11de editie (1989) door Merck & Co., Verenigde Staten, blz. 1551; http://www.cambridgeclarion.org/e/u_merck_1989.html

4 Fairlie, Ian, UNIDIR (2008) The health hazards of depleted uranium, blz. 7, tabel 3; http://unidir.org/pdf/articles/pdf-art2756.pdf

5 El Ghissassi, Fatiha, et al., World Health Organisation - International Agency for Research on Cancer Monograph Working Group (aug 2009): A review of human carcinogens - Part D: radiation, The Lancet Oncology vol. 10, nr. 8, blz. 751-752; http://www.arpa.emr.it/cms3/documenti/uv/Lancet_Oncology.pdf

6 Wise, Sandra S., et al (2007) Particulate depleted uranium is cytotoxic and clastogenic to human lung cells, Chemical Research in Toxicology, Vol. 20, Nr. 5, American Chemical Society; http://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/tx700026r

7 OTAN AASTP-1 Manuel sur les principes de Sécurité OTAN applicable au Stockage des Munitions et des Explosifs Militaires, Section III, 2.8.3.4.; http://www.motherearth.org/pages/sites/default/files/NAVO1992_fr_2.pdf

8 Miller, Alexandra C. (Ed.) (2007) Depleted Uranium – Properties, Uses, and Health Consequences, blz. 1, CRC Press, Taylor & Francis Group

9 Belgisch Staatsblad, Belgische wet tegen gebruik van uraniumwapens; http://www.motherearth.org/pages/sites/default/files/WetDU20jun2007nl&fr_0.pdf

10 Lijst van recente wetenschappelijke studies: http://www.motherearth.org/pages/sites/default/files/studies2009_en.pdf